SELOKOH ADAT MELAMAR
BAGIAN I
PIHAK NANG DATANG (1)
Assalamualaikum Wr.Wb.
Datuk- datuk , nenek mamak, tuo tuo tengganai, alim ulama cerdik pandai, nang kecik idak kami sebut namonyo, nang gedang idak pulak kami imbau gelarnyo, segalo kito nang ado di rumah nang sebuah iko, iolah rumah nang bapagar adat, halaman nang basapu undang, tepian nang bapagar baso. Ke atas batutup bumbungan perak, ke bawah nang beralaskan sendi gading, lah tapahat di tiang tuo, lah talukis pulak di bendul jati.
Induk ruso terjun baduo,
Terjun duo beranak.
Ampun doso kepada nang tuo,
Mohon ma'af kepado nang banyak.
Terutamo kepado datuk arus nang badengung, bungkal nang piawai, kok makan berani ngabis, kok netak berani mutus. Kami susun jari nang sepuluh, kami tunduk kepalo nang satu kami hadapkan sembah nang sebuah, sebab kami ko nak bakato agak sepatah numpang berunding agak sebaris.
Nak ngudut idak berapi,
Rokok nipah lah digulung
Gedang nian maksud di hati,
Kato sepatah belum biso dilangsung
Sebab menurut adat kito , kok batanyo lepas litak kok barunding tu sesudah makan. Mako ado baiknyo payo kito makan sirih nang sekapur ngudut rokok nang sebatang.
Bak kato pantun adat:
Gemutup bunyinyo gendang
Gendang anak rajo Jambi.
Sirih kalukup pinangnyo mumbang.
Ikolah nang ado di kami.
Nak duo pantun sairing
Sirih kuning dalam nampan
Semak jerami lah menjadi sesap,
Sesap lah menjadi belukar,
Belukar lah menjadi rimbo gano,
Sirih kami ko tuk mintak dimakan.
Rokok kami mohon dihisap
Sebagai tando persembahan untuk pembukaan kato.
Kami silahkan datuk memakannyo
(sekedar variasi ketika menyerah kan sirih pinang dalam Tongkeng)
Iko tuk sirih pinang yang kami bawak ko bukan sembarang sirih, sirih pinang iko kami ambik dengan niat yang tulus ihlas di rantau lengang, teluk nang batuah. Dalam secabik daun sirihko datuk ado hati nang bersih, dalam secolet kapur ko ada hati nang jujur, dalam sekacip pinang ko tuk , budi nang baik dikenang-kenang,
rokok nang sebatang kami
nak nambah persaudaraan.
○ (langsung serahkan Tongkeng nyo
PIHAK NANG NUNGGU (1)
Assalamualaikum Wr.Wb.
Datuk-datuk,nenek mamak, tuo tuo tengganai, alim ulama cerdik pandai, nang kecik idak kami sebut namonyo, nang gedang idak pulak kami imbau gelarnyo, selanjutnyo para ïibu-ibu nang baderu gelang di tangan , basentuk cincing dijari , nang bakain ujung serong, basanggul lipat pandan. Terutamo kepado datuk arus nang badengung, bungkal nang piawai, kok pegi tempat batanyo balik tempat barito, ruponyo nang dipandang, katonyo nang dianing.
Kepado datuk khususnyo pihak dari nang datang lengkap beserto dengan iringnyo, sebagaj pihak nang sebelah suku nang sebagi, selaku orang nang baru tibo di rumah iko, terlebih dahulu kami ucapkan selamat datang.
Baiklah tuk, dik kami datuk. Bukannyo takuk nang nak kami timbal, bukannyo budi nang nak kami balas. Tapi dik kami nang nungguko lah nyiapkan jugo, sirih nang secabik pinang nang selayang.
Bak kato pantun adat
Gemutup bunyinyo gendang,
Gendang anak rajo Jambi.
Sirih kalukup pinangnyo mumbang,
ltu nianlah makanan kami.
Nak duo panting sairing :
Bilo gemutup bunyinyo gendang
Itu tando arak nak datang.
Sirih kalukup pinangnyo mumbang,
Payulah samo-samo kito makan.
Silahkan datuk !
(langsung serahkan sirih pinang, berhenti sejenak makan sirih basamo-samo.
Sekedar variasi ketika makan srih)
Cocok nianlah kato datuk tadi, nampaknyo tu sirih pinang yang datuk bagi ko lain lah rasonyo, sirihnyo idak pedar tapi agak manis, pinang nyo idak pahit tapi agak lemak, mudah mudahan tuk membawo berkah. (lanjutkan. ....
Baiklah datuk.
Dari pihak nang sebelah suku nang sebagi, nampaknyo kok sirih lah samo-samo kito makan, kok rokoklah samo-samo pulak kito isap. Kini kok darah lah balik ka dado, seri pun lah balik ka muko. Kok litak lah habis, sengalpun lah hilang.
Nak ngudut idak berapi,
Rokok nipah lah digulung
Gedang nian maksud di hati,
Kato sepatah silahkanlah dilangsung.
Apo nian nang taniat di hati taujud di dalam badan, silahkan datuk sampaikan !
(sekedar variasi)
Ha, segalo kito nang ado di rumah iko, aning pasat-pasat apo nian nang nak disampaikan datuk ko.
PIHAK NANG DATANG (2)
Terimo kasih Datuk, atas kesempatan yang telah diberikan kepado kami, memang kedatangan kamiko, gedang nianlah maksud yang taniat didalam hati. Mungkin datuktu lah tau jugolah kilat cermin nak ka muko, kilat baliung nak ka kaki. Kamiko sebenarnyo adolah kudo pelajang bukit, biduk sampan pelayangan. Nang disuruh pegi, nang di imbau datang, penyemput nang jauh pameban yang berat, jadi salagi buang-buangan, jadi parang parambah semak, jadi gajah pengangkut cabeh.
Tadi tuk, kami ko dilepas oleh ayam nang barinduk, serai nang barumpun, iolah diutus oleh saudaro/bapak sekeluargo besaknyo ................................. Untuk menyampaikan niat anaknyo nang banamo. ........... Sebagai anak buah anak kemenakan kami. Nang lah dicubonyo tuk , berusik sirih bagurau pinang, dengan anak buah keponakan datuk, iolah anak nang sekato meman yang benam. ........... di rumah iko
Jadi nampaknyo tu tuk, anak buah anak kemenakan kami ko, barusik sirih nyo lah dimabuk sirih, bagurau pinang nyo lah dimalan pinang, kok talintang nyo nak jadi pengapit, kok tajelo nyo nak jadi pengebat. Wal hasil tuk, nyo nak menyemendo ka siko, untuk batunak barumah tanggo, kalu datuk suko manarimonyo. Jadi macam mano di datuk kinitu.
PIHAK NANG NUNGGU (2)
Ooooh..... itu maksud nang nak datuk sampaikan. kami tuk bagi idak pulak kami geleng tanduk nak tumbuh, idak pulak kami elak tuah nak datang, cuman yang penting bagi datuk tu, jangan bapikir sekali abis, barunding sekali putus. Sebab sesal dulu pendapatan, sesal kendian idak bagunoh. Pikir abis-abis, emat sudah-sudah, kok narungkup bilang galegar, kalu nalentang milang kasau.
Jangan kagik baru meraso tasesat salah jalan, tadarung salah simpang, tatiti jalan nang kenyok, la taturut jalan nang bukan. Baru disitu merutuk sambil menyeding, meratap sambil menangis, ngenang untuk nang idak elok, ngenang nasip nang idak baik. sebab anak buah anak kemenakan kami ko umurnyo baru satahun jagung, darahnyo baru setampuk pinang, akalnyo baru salilit tunjuk. Kok ruponyo idak pulak elok dari nang ado, kok nasib nyo hino dari nang banyak, jadi tuk kami ko , bangso nang rendah sipat nang kurang, apoo niaan nang datuk harapkan.
PIHAK NANG DATANG (3)
Baiklah Datuk,
Kalu kito bicaro tentang arap mengarap, kedatangan kami ko idak pulak membawak cupak dengan gantang, bukan pulak nak membentang sawah nang lebar, bukan nak badagang baniago, tapi kamiko tuk nak menambah sanak saudaro
Lah kami cubo menilik sejauh pandangan, merabo sekajinang ado, gunung nang tinggi lah kami daki, jurang nang dalam lah kami turuni, rantau lengang lah kami tempuh, laut nang sakti lah kami layangi, genting gagang pengayuh, lah lekok pulak tepi biduk, kok ka mudik lah tahulu sungai, ka ilir lah tamoro Jambi. Nak mencari sanak nang kasih meman nang sayang, nampaknyo tu tuk, disikolah untung baimbau tuah nak datang...
PIHAK NANG NUNGGU (3)
Kalu macamtu kato datuk, bagi kami pado prinsipnyo idak keberatan, tadi tu bukannyo kami nak ngalecek jalan ka lepas, bukan nak ngelak jalan ka ilang, tapi tu Cuma sekedar sisik siang kito dalam perundingan iko supayo jangan saling menyesali di kemudian hari
Tadi lah datuk katokan, kok luko idak meraso pedih lagi, kok matipun idak meraso nyesal.
Berarti ari pihak datuk tu lah siap segalo sesuatunyo, tentu dalam perundingan iko ado tando, putih hati nang berkeaďaan, putih kapas dapat diiat. Kinitu sebagai tando datuk tu berhajat dengan anak kamiko kami mintak dinyatokan di alam biak terangnyo dilaras, tau diorang banyak,
PIHAK NANG DATANG (4)
Baiklah datuk,
Kalu macamtu kato datuk, ikolah tando kami melamar/meminang anak kemenakan datuk.
Bak kato pantun adat:
Bunyi ketuk seberang kunang,
Ketuk budak balik ngaji.
Cincin sebentuk tando anak kito batunangan,
Pakaian sapalulusan isuk tandonyo nak jadi.
Versi lain
..
Bunyi ketuk seberang kunang,
Ketuk budak balik ngaji
Duit isian adat ko tando anak buah kito batunangan,
Menuang lembago isuk tandonyo nak jadi.
PIHAK NANG NUNGGU (4)
Terimo kasih Datuk, pucuk dicinto ulampun tibo, So kendak datuk duo tigo kendak kami. Kecik nyiru laman kami tadahkan, untuk narimo pelamaran datuk. Begini datuk, iko bukannyo kami nak ngalecek jalan ka lepas, bukan nak ngelak jalan kailang, tapi dik kami kO selaku sambungan lidah ulasan jari, kalu bajumpo nang manis belum biso kami telan, kalu teraso nang pahit lum biso kami ludahkan. Cuman kalu datuk sepakat, mari kito serahkan kepada pihak penengah, selaku arus nang bedengung, bungkal nang paiwai, untuk nyimpulkan gawe kito ko, sepakat kito datuk?
PIHAK NANG DATANG (5)
O. ... Yo lah Datuk.
Ikan sepat ikan mantulu,
lkan sanggiring di bawah batang
Kalu sepakat kito macam tu,
Kami silahkan datuk dulu,
Kami ngiring dari belakang.
Untuk kito naikkan sembah,
mengharapkan turunnyo titah dari datuk pihak penengah
PIHAK NANG NUNGGU (5)
Dengan segalo kerendahan hati , kami naikkan sembah kepado Datuk pihak penengah, selaku arus nang badengung, bungkal nang piawai, kok makan berani ngabis, kok netak berani mutus, kami silahkan datuk untuk menurunkan titah kepado kami.
Silahkan datuk !
(setelah titah datuk penengah, acara lamaran selesai)
TITAH PENENGAH
TANDO BATUNANGAN BAKAL NAK JADI
Assalamualaikum Wr.Wb.
Bapak-bapak, Ibu-ibu,para undangan yang kami muliokan.
Datuk-datuk, nenek mamak, tuo tuo tengganai, tuo kampung, tuo tau, tuo kalbu, alim ulama cerdik pandai, beserto walak waris keduo belah pihak nang baru sajo kito saksikan meminang/melamar meletak tando.
Kalu kito tilik dari awal nang bamulo akhir nang bakasudahan dari perundingan tadi, nampaknyo kalu nang baruastu lah Nampak langsaunyo, kok nang babuku lah tau pulak ketatnyo.
Kami tengok tu, nang mengantar tando ko lah menyerahkan dengan keadaan seputih hati, kok nang nunggu punlah menerimo, sehinggo nang batangkai lah dipegang, nang batampuk pun lah dijinjing.
Cuman perlu kito kaji kinitu, tentang hal-hal yang mungkin terjadi di kemudian hari, sebab anak gadis kamuko ibarat buahtu lah ado nang nyerung nyo. Jadi kok ka atas kamu kinitu lah dikungkung dahan ke bawah lah dipasung baner. Jadi bungo leloan orang, jadi buah peraman kanti,
Oleh sebab itu kalu salah dikamu pihak nang batino, menurut adat kito so balik duo, sebaliknyo kalu salah di pihak jantan, Mas talucir balik mandi tebu satuntung di garman gajah, adat padang lah kapanasan, adat bumbun menyalaro, adat mudo maitu nian, nang dibagi ilang sajo.
Yo dak tu, di kamu keduo belah pihak k.o....?.
Cukik damar buat ketayo,
Untuk lampu di tengah laman.
Lah samo kito dengar kato nang saiyo
Kami silahkan datuk-datuk bajabat tangan.
Tando lah sepakat kito basamo.
Wassalamu'alaikum Wr. Wb.
Sekedar mengingatkan
tenggang waktu dari lamaran/ meminang ke antaran adat/lembago hari H, paling lamo 3 bulan,
bilo lewat diharapkan keduo belah pihak barunding lagi.